fredag 30. september 2011

Kåring på Dovre



I dag har vi vært på kåring hos Frank Sletten.
Tilsammen var det kåring av 4 forskjellig kategorier sau:
  • Norsk kvit sau.
  • Kvit spelsau
  • Gammel norsk spælsau
  • Pelssau
I disse kategoriene var det 4 forskjellige eier som stilte. Det var Frank Sletten, Gunnar Holum, Stein Storlien og Torbjørn Elvestad. Tilsammen var det 50 stilte dyr og av disse var det 31 som ble kåret.
I kategorien Norsk kvit sau stilte Frank Sletten, Stein Storlien og Torbjørn Elvestad. Her ble det stilt 29 stykker og 20 av disse ble kåret.
I kategorien Kvit spelsau stilte Torbjørn Elvestad. Her ble det stilt 2 stykker og av de ble 1 kåret under dispensasjon.
I kategorien Gammel norsk spælsau stilte Frank Sletten. Stilte 2 og begge ble kåret.
I kategorien Pelsau stilte Frank Sletten, Gunnar Holum og Stein Storlien. Her stilte 17 stykker og 8 av disse ble kåret.
Dommer var Ken Lund og Torhil Hårnes var "sekretær" og skrev inn opplysningene i sau kontrollen.

Reglar for kåring av vêrlam 2011
(Vedteke i Avlsrådet for sau 21.06.2011 med avlssjefens justeringar 11.09.2011)
§ 1
Avlstiltaket ”kåring av vêrlam”
Kåring av vêrlam har som formål å kvalitetssikre vêrlam for bruk i saueavlen.
Norsk Sau og Geit (NSG) er ansvarleg for avlstiltaket. Reglar for kåring vert fastsett av Avlsrådet for sau i NSG. Reglane gjeld for alle utstillarar og for alle dyr som skal til kåring.
Det skal vera tilbod for kåring av vêrlam i kvart fylke. Kåringssjå vert halde etter avgjerd i avlsutvalet i fylket.
Avlsutvalet i fylket nemner opp dommarar og styrar for kåringsjået.
Avlsutvalet i fylket kan gjere vedtak om kåringspengar.

§ 2
Hindre spreiing av smittsam sjukdom
Offentlege krav
Kåringssjå for vêrlam er berre tillate etter skriftleg løyve frå Mattilsynet. Avlsutvalet i fylket skal senda
Mattilsynet melding om stad og tid for sjået så snart dette er fastsett. Lokal arrangør (lokallag/vêrering) skal i god tid leggje fram plan for praktisk gjennomføring av sjået for Mattilsynet i det distriktet sjået skal haldast.
Styrar, dommarar og utstillarar må retta seg etter føresegner og påbod som er gjevne av Mattilsynet.
Dyr frå buskapar som er bandlagte for smittsam sjukdom får ikkje møta på sjået.
Småfenæringa sine eigne krav
Kåringssjået må verte gjennomført på ein slik måte at det blir minst mogleg risiko for spreiing av sjukdom som smittar ved direkte kontakt mellom dyr, eller indirekte gjennom overføring med luft, avføring, jord/strø, innreiing, felles drivgang/binge, dommarar osb.
Sjuke eller skadde dyr får ikkje møta på sjået.
Sau frå buskapar med geit som ikkje er dokumentert fri frå CAE, paratuberkulose og byllesjuke, og sau frå flokkar der det blir nytta geitemjølk frå slike buskapar, får ikkje møta på sjået. Buskapane får tilbod om kåring utanom sjået. Vêrlamma kan berre kårast for eige bruk, ikkje for sal, og dette skal førast på kåringsbeviset.
Buskapar som har importert levande småfe eller andre drøvtyggjarar kan møta på kåringssjå tidlegast 18 månadar etter at importen fann stad. Dette gjeld og buskapar som har importert sæd eller embryo frå drøvtyggjarar i strid med KOORIMP sine krav. Buskapar som har dyr som stammar frå flokkar som nemnt ovanfor, får heller ikkje delta på kåringssjå før 18 månader etter at importen fann stad.
Kåringreglane gjeld kåringstypen ”O-kåring”.
Andre kåringstypar som pelskåring, kjøtkåring osb har eigne tilleggsreglar.
I fylker utan avlsutval overtek regionutvalet ansvaret for kåring og oppgåvene som er lagt til avlsutvalet.Side 4 av 23

§ 3
Innmelding av vêrlam til kåring
Berre dyr som er med i Sauekontrollen kan stillast ut. Alle dyr skal ha individnummer i samsvar med merkeforskrift.
Dyr som ein vil stilla, må meldast inn med naudsynt informasjon innan fastsett tidsfrist. Innmelding skjer til styrar av sjået eller andre som er sett til å ta imot innmeldingane.
Same dyret kan ikkje stillast ut meir enn ein gong.

§ 4
Gjennomføring av kåringssjået
Dei innmelde dyra skal vera på utstillingsplassen til fastsett tid, og ingen må føra bort dyr før styraren av sjået gjev løyve til det.
Utstillar må sjølv syta for stell og fôr til eigne dyr. Arrangøren tek ikkje noko ansvar for utstilte dyr, utstillar eller andre som møter på sjået.
Utstillar garanterar at han ikkje kjenner til at dyret har arvelege defektar eller andre lyter som gjer at dyret ikkje bør nyttast i avl. Han må finne seg i at dyra vert synte og granska slik styrar og dommar krev det.
Styrar kan visa bort alle som gjev urette oppgåver eller på anna vis freistar å villeia dommarane, eller som ikkje følgjer styraren sine påbod.

§ 5
Krav til vêrlam som skal kårast
Generelle krav
Vêrlammet skal vera etter ein kåra far som er O-kåra, ikkje kjøtkåra eller Nor-X-kåra/K-avlskåra.
Vêrlammet skal ikkje vera etter samanparing av nære slektningar. Om morfar til lammet også er far eller farfar til lammet, eller om farmor til lammet også er mor eller mormor, skal lammet vrakast.
Grunnlaget for dømming av vêrlam er den utrekna O-indeksen for dyret sjølv (lamindeksen 3), poeng for kropp, bein, ullkvalitet og ullmengd. Poenga skal summerast til eit ”sum kåringspoeng”. Krava til dei einskilde eigenskapane og sum kåringspoeng går fram av tabellen nedanfor.
Eigenskap
Poengskala
(berre heile poeng)
Minstekrav
for å verte kåra
O-indeks (Lamindeks) – 110
Kropp 5 – 10 6
Bein 5 – 10 6
Ullkvalitet 5 – 10 6
Ullmengd 5 – 10 6
Sum kåringspoeng – 140
3
Om O-indeksen på lammet manglar, kan den reknast ut som midlet av O-indeksen til mor og far.Side 5 av 23
Vektavvik vert rekna som avviket mellom ukorrigert buskapsmiddel og korrigert haustvekt til vêrlammet.
Vêrlammet skal vektkorrigerast for alder (mor og lam), burd og fostringstilhøve etter korrigeringsfaktorar utarbeida av Avlsrådet for sau. Vêrlam som har eit korrigert avvik under buskapsmiddelet, skal ikkje kårast.
Ved fastsetjing av poeng for kropp, skal det leggjast størst vekt på kjøtsetnad i rygg og lår og på bygnadsdrag om har å gjere med brukseigenskapane (lengde, høgde og ein bygnad som gjev lite lammingsvanskar).
Beina skal vere turre og velstilte, med gode leddvinklar. Det er naudsynt å ta spesielt omsyn til lengde og vinkel på kodane. Klauver skal og verte vurderte her.
Ved fastsetjing av poeng for ullmengd og ullkvalitet må dommaren sjå på heile fellen. Ullkvaliteten skal dømmast som ved klassesetjing av ull etter «Norsk ullstandard». Dyr med ein fell som ikkje held kravet til klasse ein (C1 eller F1), skal ikkje kårast. Ved dømming av lengda på ulla og ullmengda må det takast omsyn til alder på lammet, alder på mor og burd.
Berre vêrar med to normalt utvikla testiklar, med normalt bitt og som på andre måtar er funksjonelle dyr, kan kårast.
Er mor til vêrlammet nokon gang hormonbehandla for å koma i brunst, kan lammet ikkje kårast.
Lam med tydeleg faste horn skal ikkje kårast. Unntak er dyr der horn er særtrekk for rasen.
Kopplam skal i regelen ikkje kårast.

Krav til ull hjå Norsk kvit sau, spælsau og sjeviot
Norsk kvit sau, kvit spælsau (rasekode 4 i Sauekontrollen) og sjeviot skal ha kvit ullfell. Dyr med farga hår i ein kvit ullfell skal ikkje kårast.
Farga spælsau skal ha rasekode 21 i Sauekontrollen. Slike dyr kan kårast med farga ullfell.
For crossbred ull må ein ta omsyn til fiberfinleik og jamn fibertjukkleik, jamn og god lengde på fibrane i stapelen, ein tett fell med god spenst og ei ull med minst mogleg marghår (maks 3 %). Dyr med daudhår (dyrehår) skal ikkje kårast. Lengda på ulla på krysset skal vere minst 7 cm. Ved dømming av lengde og ullmengd må det takast omsyn til alder på lammet, alder på mor og burd.
Ull av spælsau skal ha god glans, dekkulla skal vera mjuk og ikkje for grov og den må ha ei viss lengd for å halda ved lag den særeigne spælulltypen. Det skal vere tydeleg forskjell på tòg (dekkull) og tel (botnull).
Lengda på ulla på krysset skal vere minst 15 cm. Ulla skal vere mest mogleg fri for marghår og daudhår (dyrehår).
Dispensasjon
Dommaren kan i særskilde høve gje dispensasjon frå krava i denne paragrafen, men då skal dette verte skrive klårt under merknader på kåringssetelen.
Grunnar til å gje dispensasjon kan vere at etterspurnaden etter kåringslam er stor i høve til tilbodet, at ein for stor del av dyra innan rasen vert vraka på ein enkelt eigenskap, eller at lammet etter ein totalvurdering har så mange positive eigenskapar at det bør kårast

Krav til de forskjellige rasene:

Norsk kvit sau:
  • Må minst ha en O-indeks på 110.
Kvit spelsau:
  • Må minst ha en O-Indeks på 110,(kan gi disp for å sikre rasen)
  • Ullen skal være del bar med bunn ull og dekk ull.
Gammel norsk spælsau:
Værlam som kåres etter reglene for Gammalnorsk spælsau
 skal være innført i Sauekontrollen
 skal ha rasekode 16 Gammalnorsk spælsau
Kåring av Gammalnorsk spælsau følger NSGs generelle kåringsregler så langt de lar seg anvende. Unntak
fra og spesifisering i forhold til de generelle reglene for O-kåring § 5 er angitt nedenfor.
 Far og mor til væren skal ha rasekode 16 Gammalnorsk spælsau.
 Far til lammet bør være kåra.
Er far ukåra kan værlammet likevel kåres på ordinært vis.
 Det er ønskelig å bevare alle farger og tegninger som finnes i rasen.
Lammets farge og tegninger skal oppgis på kåringsskjemaet.
 Rasen inkluderer både hornede og kollede dyr og begge kategoriene kan kåres.
Hornet/kollet oppgis på kåringsskjemaet.
 Marispener er ikke ønskelig, men er ingen vrakingsårsak.
Antall spener oppgis på kåringsskjemaet
 Dekkulla må måle minst 17 cm for å kunne kåres ordinært.
Ull-lengen måles på krysset og oppgis på kåringsskjemaet.
 Dommeren setter poeng for de 5 egenskapene som er spesifisert nedenfor

Pelssau:



Topp 3:
Norsk kvit sau:
Førsteplass, hvit sløyfe: Torbjørn Elvestad, andreplass, rød sløyfe: Stein Storlien, tredjeplass, blå sløyfe: Frank Sletten. Foto: Toril Hårnes, Nortura

Kvit spælsau:
Anne-Mari Elvestad sammen med førstepremiesauen, Foto: Anne-Mari Elvestad.
Bare en som stilte dermed ble det hvit sløyfe på Torbjørn Elvestad/Anne-Mari Elvestad.

Gammel norsk spælsau:
Her er Frank og Marte Sletten sammen med de to gammel norske spælsauen som stilte i denne kategorien. Foto: Toril Hårnes, Nortura

Pels sau:
Førsteplass, hvit sløyfe: Stein Storlien, andreplass, rød sløyfe: Gunnar Holum, tredjeplass, blå sløyfe: Stein Storlien. Foto: Toril Hårnes, Nortura

Ingen kommentarer:

Legg inn en kommentar